Jac. Gazenbeek

De schrijver, natuurvriend en folklorist Jac. Gazenbeek werd op 30 oktober 1894 geboren aan de Bunschoterweg te Ede. Dat Jac.Gazenbeek een veelzijdig en kunstzinnig mens was, blijkt wel uit het feit dat hij naast schrijven, fotograferen, schilderen en tekenen, ook nog prachtige houtsneden maakte. Zeer grote bekendheid verwierf hij door zijn boeken. Van zijn hand verschenen er meer dan 25. Zijn bekendste boek is het dikke standaardwerk getiteld: "De Veluwe, luisterrijk land tussen Randmeer en Rijn" uit 1966. Het is allemaal begonnen met het schrijven van gedichten. Zijn allereerste gedicht verscheen in 1919 in "De Nieuwe Amsterdammer". Naast deze gedichten verschenen o.a. in "De Nieuwe Gids" en "Het Getij" ook feuilletons, korte verhalen. Als onderwijzer in de Valk begon hij al vroeg met het publiceren van gedichten en artikelen in kranten en tijdschriften. In 1922 kocht hij van een oude onderwijzer een houten platencamera, waarmee hij langzamerhand de weg op ging van de reportage. Een bloeiende meidoorn inspireerde hem tot het schrijven van zijn eerste, geïllustreerde, verhaal over de natuur. Het verscheen in "Ons Nederland". In 1924 verscheen zijn eerste boek: “Gelderland”. In 1933 besloot hij zich geheel toe te leggen op het schrijven. Ook zette hij zich daadwerkelijk in voor het behoud van de natuur en cultuur. Enkele voorbeelden daarvan zijn o.a. de Slaperdijk bij Renswoude en de Doesburgermolen bij Ede. Ook verzette hij zich tegen de asfaltering van de oude Hessenweg bij Lunteren. De foto’s bij zijn artikelen maakte hij zelf. Daarnaast schilderde en tekende hij en maakte prachtige houtsneden. Na de Tweede Wereldoorlog was hij een aantal jaren hoofdredacteur van de Edesche Courant. Jarenlang woonde hij in de oude villa Boeckenrode aan de Boslaan te Lunteren . Daar ontstond ook zijn meest bekende boek, het standaardwerk “De Veluwe, luisterijk land tussen Randmeer en Rijn”. Aan waardering heeft het niet ontbroken. Zijn boek “Uit in Gelderland” kreeg de ANWB-prijs als beste reisboek. Jac. Gazenbeek werd geridderd en in zijn woonplaats Lunteren werden een straat, een school, een stichting en een bezoekerscentrum naar hem genoemd. Hij overleed op 26 januari 1975. Meer info: https://www.de-veluwenaar.nl/jac-gazenbeekstichting/

Author's posts

Tussen Veluwe en Sticht – Deel 1

Een rijke weelde, enig in zijn soort Rijke weelde Al houden de meeste mensen het met ons bosrijke diluvium, wanneer het er om gaat een vakantieprogramma samen te stellen of een doel voor het weekend te zoeken, de belangstelling voor de watersport en de lage landen van polder en uiterwaard neemt met het jaar toe.   …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/10/01/tussen-veluwe-en-sticht-deel-1/

Plattelands-besognes in vorige eeuwen

Snuffelend in oude papieren en vergeten boekjes, kwam mij enkele dagen geleden “De geschiedenis der Neder-Veluwe” in handen. Een simpel maar toch wetenswaardig boek, ongeveer zestig jaar geleden geschreven door de heeren Pluim en Van Gortel. Veel typische dingen over de vroegere Buurten vindt men in deze uitgave opgeteekend: over het Buurtbestuur, het kerkelijk leven, …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/08/14/plattelands-besognes-in-vorige-eeuwen/

Glasblazerij

De lift glijdt gonzend door de duist’re schacht en heft mij haastig naar een hooger hal. De kabels trillen . . . . Ronkend gromt een kracht . . . . En ‘k twijfel even of ik stijg of val . . . . Bleek daglicht glipt weer in den korten nacht. Vlamflitsen vonk’len in …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/08/06/glasblazerij/

Naar de wakels van het Otterlose bos

Bijna een week lang blies de wind uit het Noordwesten en rolde de regen zijn grijze sluiers uit over de Veluwe, zodat de pensiongasten met verveelde gezichten bijeenhokten in de serre van het dorpshotel, maar nu is plotseling de zomer teruggekeerd en prachtige stapelwolken drijven langzaam langs de blauwe hemel …. De haan op het …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/08/05/naar-de-wakels-van-het-otterlose-bos/

Vader

                                                                   Vader Soms… in een uur van grijze mijmeringen, komt tot mij weer uw oud en vroom gelaat met teeder licht op uw …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/06/16/vader/

Bloeiende Latyrus

’t Is of een vlucht van kleur’ge vlinder neergestreken, zich veiliglijk voelt deinen op het brooze groen – en wacht – op ’t wonderzoete, wonderschoone breken van ’t avondlicht, welks gouden stralen huivren doen. Een zoete bloeme’ aroom omwiegt de wonderweelde, van mauve, rood en blauw, met wit door flonkerd…. Als goden altaarvuur brandt gladiolenvlam, …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/05/16/bloeiende-latyrus/

Lunterse herinnering aan de dag der bevrijding

Op 16 April stonden Canadese tanks op de Goudsbergrand Toen, in de morgen van de 16e April 1945 – het was voorzomers warm en de kersebomen bloeiden al – de eerste granaten hoog over onze hoofden voorbij huilden, gevolgd door de beangstigende dichtbije explosies der inslagen, renden wij als hazen naar buiten om dekking te …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/04/18/lunterse-herinnering-aan-de-dag-der-bevrijding/

De zonderling

Wie kent den brand, die in zijn binnenst woelt, de bliksems, die zijn zwarte oogen schenden…? Wie kent den waan, dien zijn gebaar bedoeld of raadt de seinen, die zijn handen zenden…? Wie kent de drift, die door z’n hersens dwaast en rukt en raast in ieder fijn gezenuwd lid…? Wie ziet de duivel, die …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/04/12/de-zonderling/

De molen

Een wachter aan het einde van de straat, een koning over d’oude, stille huizen, verrijst hij tegen ‘t brandend incarnaat van avonds winddoorwaaide kleurpaleizen. Bezielde schim met machtige contouren, stoer werker aan de grenzen van den dag, kan niets de schoonheid van zijn rust beroeren: slechts d’avond weeft om stangen en om stag schijnsels van …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/04/03/de-molen/

De Paaskip van Jan

Jan Govers is een buitenman van top tot teen. Zijn vader maakte deel uit van het korps rijksveldwachters en daar deze functionarissen destijds tevens jachtopzichters waren, kwam Jan regelmatig te horen over jacht en wild, terwijl het van vaders zijde ook niet ontbrak aan allerlei wilde verhalen over stropers. Als volwassen kerel stond Jan altijd …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/03/28/de-paaskip-van-jan/

Oude watermolen

. Het krakend rad, betrest met wier en algen verschuilt zich in den schuimend-woesten stroom; het duikt en wentelt . . . altijd even loom . . . Van diamanten druipen bout en balgen! Daarbinnen in het oude muldershuis stuiven de wanden wit en steunen binten, de riemen slieren rond als leeren linten; ▬ dof …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/03/27/oude-watermolen/

Voorjaar

Vandaag is, om twee minuten over twaalf, het voorjaar begonnen. Een mooie aanleiding om het onderstaande gedicht van Jac.Gazenbeek te plaatsen. Voor ons ligt de heide .   als een paars pastel. Den blauw-lachenden hemel uit .  stuitert het zilvergeluid van ‘n juigende leeuwerik-bel. Droomend zitten beiden: .  het kind en de man …. Woelende wind wart door …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/03/20/voorjaar/

Schemering

In parelmoeren glanzen dooft de avond, Verbleekt de glorie der smaragden lucht…. Naar ‘t stervend kleurspel vliedt een strakke vlucht van late, snelle reigers ▬ IJl, gehavend rilt koolzwart, weemlend in het luistrend licht, ‘t onrustig loof der olmen. Magisch schittert het zilv’ren hart van Venus…. Eng’len, biddend, sluiten de deuren van den avond dicht. …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/03/17/schemering/

Bijen

… Ik stond op lichten zomernoen gevangen door het schoon festoen van ‘t onvermoeide zonnewonder. De loovers stoeiden met het donker van zomerschaduw . . . . ‘t Bloemgeflonker van rood en mauve vlamde fel . . . . Het land lag van verlangen rijp en drachtig van al’ vruchtbaarheid de blonde korenvelden. . . …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/03/07/bijen/

Herfstavond

In 1919 werd Jac.Gazenbeek onderwijzer op de openbare lagere school in Bennekom. Daar werkte ook Truus (Geertruida Adriana) Baljet. Ze voelden zich al snel tot elkaar aangetrokken en op 30 maart 1921 trouwden ze. Het jonge paar ging in het buurtschap Overwoud wonen. Op 20 juli 1923 werd hun dochter Marjon geboren. Zijn vrouw overleed …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/03/03/herfstavond/

In het Meibos klinkt de ekershamer

Als de meimaand goed en wel in ‘t land is, de koekoek roept en de snelle boomvalk weer jaagt boven de kaalslag, dan komen ook de eiken in het blad. Vanouds was dat de tijd, die vele Veluwse bosarbeiders met spanning tegemoet zagen, want het bottende eikenhout betekende immers werk aan de winkel! In deze …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/03/01/in-het-meibos-klinkt-de-ekershamer/

Hie had ‘n kop as iezer

“Hei-je d’r ôk van geheurd”, vraagt Jan Derk, als we ons behaaglijk geïnstalleerd hebben aan weerszijden van het vuur, dat op deze maartse avond nog weldadig aandoet. “Hei-je d’r ôk van geheurd? Die jong van Gaart Plag geet ôk trouwe….!” “Zo….., dat is dan niet voor de tijd: hij zal zo zoetjes aan wel naar …

Lees verder

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/02/22/hie-had-n-kop-as-iezer/

Load more