Drukbegrazing met schapen onder druk

Verschillende meningen

Ja, beste lezers, we snijden vandaag een gevoelig onderwerp aan, daar ben ik me van bewust. We gaan het over de veelbesproken en tevens veel bekritiseerde ‘drukbegrazing’ hebben. In deze rubriek hoop ik daar eens wat dieper op in te gaan, en te achterhalen waar die kritiek vandaan komt, en in hoeverre deze terecht, oftewel onterecht is. Nogal gewaagd dus, maar het blijft daarbij dan ook bij mijn persoonlijke visie en opvatting. Een ieder mag erover denken wat hij wil, en een ieder is daar uiteraard volkomen vrij in. De meningen over drukbegrazing verschillen nogal. En hoe dat komt, dat ben ik uit gaan zoeken. Uiteindelijk biedt onderstaande bevinding daarvan de uitkomst.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Dagelijks wordt er goed toezicht gehouden op de schapen – Foto: ©Christien Mouw

Meer helderheid

Mede door het zien van hoe het niet moet, en tevens door onwetendheid, is er in de publieke opinie een negatief beeld ontstaan over het begrip drukbegrazing. Juist daarom is het van belang, meer helderheid hierover naar buiten te brengen. Wij, dwz de herders en het bestuur van de SSGN, achten het van groot belang, om de vele mensen die nogal eens heftig reageren op de wijze van handelen in verband met deze reeds op verscheidene plaatsen toegepaste methode van terreinbeheer op de Veluwe, juist te informeren over het hoe en waarom. Hiermee hopen we tegemoet te komen en een antwoord te kunnen geven op de vele vragen die er rijzen bij het grote publiek.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

De schapen op het begrazingsgedeelte, wat afgezet is door flexnetten – Foto: ©Christien Mouw

Tegengaan van vergrassing

Waar hebben we het nu eigenlijk over? Over drukbegrazing wel te verstaan! Dus hebben we blijkbaar iets uit te leggen! Ook de gemeente Nunspeet is hier sinds kort toe over gegaan. Zoals reeds eerder besproken, draait het hier allemaal om het tegengaan van de vergrassing op de heide. Als we niets doen, houden we geen heidevelden meer over op de Veluwe. En dat willen we toch zeker niet..? De vergrassing van de heide, door hoofdzakelijk het ‘pijpenstrootje’, neemt zulke rigoereuze vormen aan en gaat zo hard, dat het begrazen ervan met een kudde schapen lang niet effectief genoeg blijkt te zijn. In samenwerking met de terreinbeheerders van de gem. Nunspeet, hebben we vooreerst getracht middels de zogenaamde ‘intensieve begrazing’ de vier stroken afgebrande heide zoveel en zo intensief mogelijk met de kudde schapen te begrazen. Het gras echter groeide zo hard, dat daar niet tegenop te grazen viel. Men besloot toen over te gaan tot ‘drukbegrazing’.

Zorgvuldigheid

Aan deze begrazingsvorm zijn nadelen verbonden. En hier wringt hem de schoen! Lees ook in mijn verhaal: Lentestorm van 11 april jl. — het artikel waarin Sjoerd Stellingwerf e.e.a. toelicht hoe het niet moet! Veel hangt echter af, van van de mate van zorgvuldigheid waarmee de drukbegrazing wordt uitgevoerd. Indien deze vorm van begrazen onzorgvuldig wordt toegepast, lopen de daar aanwezige schapen inderdaad het gevaar om ziektes op te lopen, en armoede, honger of dorst te lijden. Dit is absoluut verwerpelijk! Laat dat een ieder duidelijk zijn!

Tal van klachten zijn er bekend, waar mensen onverhoeds zo’n kudde schapen in erbarmelijke omstandigheden aantroffen. Mij is verteld, dat mensen bij het zien ervan, onmiddellijk de Dierenbescherming hebben ingeschakeld. Terecht! Als er geen drinkbakken aanwezig zijn voor de schapen, en ze staan in de hitte zonder ergens te kunnen schuilen op de dorre aarde, dan is dat een ernstige vorm van verwaarlozing! Mede hierdoor, is het woord drukbegrazing bij velen tot een besmet en beladen begrip geworden.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Voordat de schapen het begrazingsgedeelte geheel hebben afgegraasd en vertrapt, worden de flexnetten verzet – Foto: ©Christien Mouw

Het doel hiervan 

Maar wat is drukbegrazing nu eigenlijk precies? Wat is het doel hiervan, en op wat voor manier hoopt men dat doel te bereiken? Wel, drukbegrazing wil niets anders zeggen, dan dat het gras dat zich op het afgebrande gedeelte binnen de flexnetten bevindt, door de pootjes van de schapen wordt platgedrukt, waardoor de heide weer de kans krijgt om boven te komen. Indien drukbegrazing op zorgvuldige wijze wordt uitgevoerd, is er niets aan de hand.
Helaas geven recente voorbeelden elders aan, dat dit in de praktijk niet altijd naar wens geschied.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Er staat altijd volop vers water bij de schapen – Foto: ©Christien Mouw

Op verantwoorde wijze

In Elspeet is hier van te voren eerst goed over nagedacht. Er is gebrainstormd tussen de terreinbeheerders, de schaapherders, en het bestuur van de SSGN. Uiteindelijk kwamen we met elkaar tot de conclusie, dat er voordeel voor alle partijen uit te halen viel, door het begrazingsplan iets aan te passen. We hebben naar een verantwoord evenwicht gezocht, tussen het belang van het terreinbeheer, en het belang van het welzijn van de kudde schapen. We hebben gekeken hoe de schaapskudde hierbij op verantwoorde wijze kan worden ingezet. En dat mag gezien worden, door iedereen! Nog voordat de schapen het begrazingsgedeelte geheel hebben afgegraasd en vertrapt, worden de flexnetten verzet, en mogen de schapen weer een nieuw en schoon gedeelte begrazen. Hiermee worden nare ziektes voorkomen!

Meer struinen

Er staat altijd volop vers water bij de schapen, zodat de schapen voortdurend schoon water te drinken hebben. Dagelijks wordt hier goed toezicht op gehouden. En omdat we uiteraard niet alleen goed voor de heide willen zijn, maar daarbij zeer zeker het welzijn en het zich welbevinden van de kudde schapen niet uit het oog willen verliezen, hebben we met elkaar besloten, om de kudde schapen dagelijks enkele uren over de hei te laten struinen, zodat we tegemoet komen aan hun natuurlijke, ingeschapen behoefte, om te struinen, om heideplantjes, kruiden, en jonge opslag van berk en struik te kunnen begrazen. Het resultaat mag er zijn! We zien tevreden schapen, rustig herkauwend in de afgezette kraal. Tevreden terreinbeheerders, en tevreden herders.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Ingeschapen behoefte van de kudde, om te struinen en om heideplantjes, kruiden, en jonge opslag van berk en struik te kunnen begrazen – Foto: ©Christien Mouw

Conclusie…

De toeristen die ik vanmorgen bij de kraal ontmoette, gaven mij het antwoord: ‘Wat ziet deze kudde schapen er goed gezond en tevreden uit, herderin..!’

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2015/07/03/drukbegrazing-met-schapen-onder-druk/