Lentestorm

Onweer in het kale hout…

boerenzwaluwsaxifraga-martinmollet

Boerenzwaluw – Foto: ©Martin Mollet

Een beetje een eigenaardig woord, ‘lentestorm’, vindt u ook niet? Het klinkt ons enigszins paradoxaal in de oren nietwaar, lente en storm. Toch komen lentestormen vrij regelmatig in heel Europa voor. Bij het woord storm gaan onze gedachten immers veeleer naar de herfst uit. Daar kunnen we ons alles bij voorstellen. Maar bij de lente willen we vlinders en crocussen en narcissen zien. En de geluiden horen van terugkerende zomervogels, zoals de grutto en de boerenzwaluw.

Lenteverwachtingen

Met de gezegdes ‘Onweer in het kale hout, maakt het voorjaar schraal en koud’ en ‘Maartse buien die beduien dat de zomer aan komt kruien’ daarentegen, zijn we bekend en vertrouwd, en hebben we doorgaans minder moeite. De beide gezegdes roepen lenteverwachtingen op, waarbij we onweer en hagel graag voor lief nemen. Welnu, de lente van 2015 heeft ons alles gebracht waar aan te denken valt. Maart gaf het stokje door aan April, onder zeer barre weersomstandigheden, waarbij hagel, storm en onweer zich allen nadrukkelijk lieten gelden. Afijn, u weet er zelf nog alles van!

Windkracht negen

En bij de Lentedepressie van 31 maart, waarbij windkracht negen werd gemeten, trok ik huiverend in mijn winterjas, de hoge heideheuvels over, die Elspeet op zo karakteristieke wijze tooien. De stormwind raasde over de vlakte gelijk een orkaan, waarbij felle hagelbuien de schapen teisterden. Doch al dat natuurgeweld leek onze schaapjes weinig te deren, want welgemoed en met de kopjes recht tegen de bulderende orkaankracht in, struinden ze voort door het ruige heidelandschap.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Donkere wolken boven de kudde – Foto: ©Christien Mouw

Intensieve begrazing

Ontzagwekkend om te zien, hoe boven de eenzame vlakte de zwarte lucht plotseling dicht trekt, waaronder de zwart geschroeide aarde peinzend ligt te dromen als in stil gebed verzonken. Ja, en op deze terreinen zullen we de komende zomermaanden nog vaak aan te treffen zijn met de kudde schapen, want de terreinbeheerder hoopt mede door intensieve begrazing meer structuur te krijgen in het landschap, na het verbranden van enkele stroken hei, waarop zich teveel pijpenstrootje ontwikkelde. Een ruig en mooi gebied, zeker voor onze kudde schapen!

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Door intensieve begrazing meer structuur in het landschap – Foto: ©Christien Mouw

Eigen visie

Oud schaapherder, schrijver en dichter Sjoerd Stellingwerf is zeer begaan met de natuur. Hij heeft zo zijn eigen visie op begrazing door schapen. Interessant is het om zijn idee en denkwijze over bvb drukbegrazing te lezen. Dit is een vorm van begrazen waar hij zich duidelijk niet in kan vinden. Daar kunnen we ons iets bij voorstellen. Lees onderstaand artikel van zijn hand:

 

sjoerd3

Sjoerd Stellingwerf – Foto: ©Bram Jonker

“Heidebiotoop bedreigd”

Traditioneel heidebeheer moet steeds vaker wijken voor gastbegrazing met winstoogmerk. Het artikel inDe Stentor van 27 maart j.l.” hierover, kaart dat pijnlijk aan. Gastbegrazing is werkelijk niet verstandig. Uitsluitend door traditionele begrazing kon onze heide zich als landschap ontwikkelen tot unieke biotoop met alle schoonheid daarvan.

Zo eet een ouderwetse kudde ‘s winters graag van taaie, dorre struikhei. Die verjongt daardoor. Gastbegrazing richt zich niet primair op verjonging van de heide, maar wil snel en veel groeizame malse vegetatie absorberen. Zo bevordert gastbegrazing juist de oprukkende vergrassing.

Dit selectief begrazen, leidt spoedig tot achteruitgang van het gevarieerde heideveld. Tenslotte: mobiele schaapskudden kunnen in korte tijd ziekten verspreiden, ook onder het wild!

Sjoerd Stellingwerf, oud-schaapherder

***

 

Zo natuurlijk mogelijk

‘Onder druk wordt alles vloeibaar’ luid een gezegde. Maar dat telt zeker niet voor een kudde schapen. Die laten zich niet dwingen. En forceren is ten alle tijden een kwalijke zaak, dewelke vele bedenkingen oproept. Gelukkig is daar in Elspeet geen sprake van. We trachten hier met elkaar op zo natuurlijk mogelijke wijze de heideterreinen te beheren.

Intussen ligt de Lammetjesdag alweer enkele weken achter ons, en kunnen we terug zien op een zeer geslaagde dag, waarvoor veel belangstelling was. De kudde schapen mag zich door veel enthousiaste nieuwe donateurs gedragen weten, hetgeen broodnodig is om de kudde te laten voortbestaan. Wij zijn hen allen meer dan dankbaar! Tijdens deze lammetjesdag werden er tevens twee beeldjes onthuld van het Elspeetse herdersechtpaar Cos en Christien Mouw. Ze zijn op kunstzinnige wijze vervaardigd door de beeldhouwster Nella Karreman.

kl-P1020603

Onthulling van de beeldjes op Lammetjesdag – Foto: ©Hans Kok

Tentoonstelling over schaapskuddes en schapen

Vanaf Juni tot en met December zullen ze ook te bezichtigen zijn, in het Noord-Veluws Museum te Nunspeet, waar een tentoonstelling gewijd zal worden die geheel in het teken zal staan van schaapskuddes en schapen op de Veluwe. Met kunstwerken van beroemde schapenschilders zoals Mauve en Jonkvrouwe Irma H J Eysinga.

Een aanrader voor al degenen die de Veluwe met haar bijzondere sfeer en gevoelens die dat met zich oproept, een warm hart toedragen..!

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2015/04/11/lentestorm/