Natuurlijk gedrag

Inmiddels is het juni geworden en zien we de lente geleidelijk overgaan in de zomer\

Voor de kudde schapen staat er volop eten in het veld, wat voor ons herders bijzonder plezierig hoeden is. Terwijl ik vanaf de top van een hoge heideheuvel uitkijk over groene vallei waarin de schaapjes met hun lammeren rustig grazen, gaan mijn gedachten peinzend uit naar de vraag die mij de afgelopen tijd regelmatig door de media werd gesteld over de terugkeer van de wolf in ons land. Wat die terugkeer van de wolf voor herders met hun schapen zou kunnen betekenen. Mijn antwoord hierop is kort en duidelijk: ik zie geen enkel bezwaar in de terugkeer van de wolf.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

 

 

 

 

                                                                                                                Dat vraagt om uitleg

Welnu: in de eerste plaats vreest de wolf de mens veel meer dan dat de mens voor de wolf zou hoeven vrezen. De wolf is van nature een schuw en schuchter dier en zal normaliter voor de mens op de vlucht slaan. Dus ook voor herders die hun kudde in het veld hoeden.     Er wordt vaak gevreesd dat de wolf zal proberen schapen – vooral lammeren – uit de kudde weg te roven. Mijn stellige overtuiging is dat zoiets beslist niet zomaar zal gebeuren. Tenzij er een zwak en ziek schaap of lam bij de kudde is, dat ver achter blijft.  Maar dat is ook natuur, nietwaar..?!

Eeurpese wolf - foto: Malene Thyssen

Eurpeese wolf   (foto: Malene Thyssen)

Ik zou aan de media – en aan u – graag de volgende wedervraag willen stellen: “waarom zouden we de wolf vrezen terwijl daar geen enkele aanwijsbare reden voor is, terwijl we blijkbaar zaken die voor de mens onschuldig zijn maar voor schapen levensgevaarlijk, totaal lijken te negeren..?  Het is mij persoonlijk meermalen overkomen dat we een schaap verloren doordat het  teveel vogelkers [prunus] had gegeten. (Prunus bevat looizuur, dat is giftig) Ook ben ik een keer bijna een jaarling verloren door het eten van een giftige paddestoel. En mijn trouwe Mechelse herder verloor op een haar na het leven door het gevecht met een vos.

Roodkapje-1900-646x350

 

Dus wat nou die “gevaarlijke” wolf?   Zit het Roodkapje-trauma bij ons zo diep ingeprent dat we iedere realiteitszin ten aanzien van het natuurlijk gedrag van dit mysterieuze dier zijn verloren?

Dan wordt het de hoogste tijd dat de wolf terugkeert..!   Hopelijk zal de wolf in staat zijn om, de van de natuur vervreemde, westerse mens dichter bij de natuur te brengen. Een impuls te geven weer de bossen in te trekken. Al was het maar uit nieuwsgierigheid daar iets van de wolf waar te zullen nemen.   Om pootafdruk of keutel te ontdekken die hij heeft achtergelaten op een bospad.

Pootafdrukken van een wolf

Pootafdrukken van een wolf

Nee, laten we nuchter zijn, laten we de natuur zelf laten bepalen of de tijd rijp is voor de komst van de wolf.   En laten we al die rare, onterechte, gedachtenspinsels die de mythe rondom de wolf gecreëerd hebben, laten varen. Laten we de wolf met vreugde begroeten en welkom thuis heten in ons land!

We gaan toch ook niet uit voorzorg dan maar vast alle vogelkers, alle paddestoelen en alle vossen doden!   Waar zouden we blijven, nietwaar..?!   Het eind zou zoek zijn..!

De afgelopen weken heb ik in het gedrag van onze lammeren iets waargenomen wat mijn standpunt in deze kwestie bevestigt.  Er werden enkele lammetjes geboren, die niet door hun moeder zelf gevoed konden worden. Het moederschaap had geen of niet voldoende melk.   Enkele vrienden, die zich bij de schaapskudde betrokken voelen, ontfermden zich over deze lammetjes en namen ze liefdevol in huis op.   Deze lammetjes werden met de fles grootgebracht.  Ze worden “leblammeren” genoemd.

Er was ook een tweeling bij die goed reageerde op de flessenmelk.   Op een gegeven moment , toen deze lammetjes sterk en groot genoeg waren om met de kudde mee te kunnen trekken, werden deze leblammeren weer bij de kudde gevoegd.   Maar al heel snel bleek dat deze tweeling, met hun hagelwitte vachtjes, altijd een heel eind achteraan kwamen.  Ze toonden geen enkele affectie met de kudde. Ze waren enkel en alleen op elkaar gefixeerd, die twee ‘witjes’, zoals ik ze noemde.  Nee, de kudde, daar hadden ze duidelijk helemaal niets mee en daar kregen ze ook niets mee.   De aansluiting bij en het volgen van de andere schapen, het natuurlijk en aangeboren kuddegedrag, kreeg geen kans om tot ontplooiing te komen.

Foto: Axel van de Weijer

De twee witjes   (foto: Axel van de Weijer)

Hun witte vachtjes vielen buiten bovendien direct op.    Ze waren immers als huisdiertjes grootgebracht.   Buiten was voor hun dan ook een gevaarlijke wereld. Ze zouden door hun opvallende witte vachtjes gemakkelijk ten prooi vallen aan een roofdier. Het werd niets.  Deze tweeling bleek te erg veronnatuurlijkt te zijn.  We vonden het dan ook niet langer verantwoord om deze twee leblammetjes nog langer mee het veld in te nemen.

De afgelopen week maakte ik het tegenovergestelde mee. Tijdens het hoeden van de kudde schapen bleef er ineens een moederschaap achter. Het dier was klaarblijkelijk ziek geworden en bleek te zwak te zijn om de kudde nog langer te volgen.   Uiteindelijk legde het zich op een veilige en beschutte plek neer, waar ze rustig bleef liggen. Het had de kracht niet meer om verder mee te trekken.  Tot zolang bleef haar lam steeds dicht aan haar zijde. Ook toen haar moeder ging liggen, bleef het lam dicht bij haar.

Wat daarna gebeurde zal in mijn geheugen geprint blijven staan! Het grasveldje waarop de kudde een poosje had gegraasd werd door de kudde verlaten, terwijl het zieke schaap achter bleef. Toen het lam dat zag leek het impulsief een beslissing te nemen:  Het lam verliet haar moeder en rende op een drafje naar de andere schapen toe en voegde zich bij de kudde.   Ik was verbaasd.  Dit lam heeft aangevoeld dat er iets met haar moeder niet goed was en heeft instinctief de juiste weg gekozen: de kudde volgen.  ‘Moeder kan niet meer’, heeft het gedacht, ‘dus moet ik maar alleen verder!’

Zo’n lam maakt kans te overleven in de vrije natuur en zal niet gauw ten prooi vallen aan een roofdier. Zij vertoont een volstrekt natuurlijk gedrag in een volkomen natuurlijke omgeving.  Zo’n lam kunnen we met een gerust hart bij de kudde laten lopen.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Het is nu aan u om wel of geen bezwaar te zien in de terugkeer van de wolf in ons land.  Maar neem bij uw beslissing het hierboven geschetste verhaal in overweging..!

Als dit verhaal uw interesse heeft gewekt en zou u graag met eigen ogen van dichtbij dit lam en deze kudde schapen willen zien? Dan nodigen de herders van de Elspeter Schaapskudde u en jou van harte uit, om naar het ‘oer’gezellige Schaapscheerdersfeest in Elspeet te komen.  Zaterdag 5 Juli aanstaande. Bij de schaapskooi ‘natuurlijk’..!

Schaapscheerdersfeest

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2014/06/10/natuurlijk-gedrag/