De ethiek van de herder

Op tweede Paasdag ontving ik een opmerkelijk artikel.
Het was me toegestuurd door een van mijn vrienden van Vereniging Het Edelhert, Henk Ruiterkamp, en er stond kort bij vermeld: ‘Christien, bijgevoegd artikel ademt dezelfde liefde voor dieren uit, die ik bij jou ook merk.
Wellicht heb je er iets aan, voor in een van je columns.’

4827142 foto kerst in 't stille veldHet artikel bleek te zijn geschreven door journalist Bas den Hond, in Trouw.
De titel erboven luidde: ‘Ik probeerde een herder te zijn’.
Hierin beschrijft den Hond op unieke wijze hoe hij gedurende negen jaar lang, zich vol liefde en aandacht ontfermde over zijn koppel Schoonebeeker schapen, waarvan hij acht generaties had zien opgroeien. Hij zou ze ‘voor het leven’ gaan verkopen, want binnenkort vertrekt hij naar het buitenland. De wijze waarop hij zijn omgang met de dieren beschrijft, is treffend te noemen!

Op sublieme wijze weet hij het hart van het herderschap te beschrijven. Hij vertelt hoe je alles en dan ook alles kunt leren over schapen, maar hoe het oergevoel met de natuur zich hierin juist niet laat vangen. Dat is wat je nodig hebt, daar komt het op aan. Het is bovenal een kwestie van aanvoelen, van zien en kijken en ruiken. Het brengt je terug naar de oorsprong van het menselijk bestaan. De mens maakt deel uit van de natuur. En vindt daarin het ultieme geluksgevoel.

 

willem mouwVeel hetgeen den Hond in dit artikel beschrijft, is voor mij heel herkenbaar. Haast beangstigend dichtbij komt hij in het beschrijven van de vele kleine details. Zo herkenbaar en zo invoelbaar, dat het mij het gevoel geeft of hij mijn gedachten kan lezen en deze op papier stelt. De wijze waarop hij beschrijft wat het hem doet, wanneer de schapen hem ‘s morgens vroeg luid blatend begroetten. En over het sterke geluksgevoel dat hem overkomt, als hij zijn schapen rustig en tevreden in de wei zag grazen. Hij zegt: ‘Als hobbyboer leerde ik trouw en traditie, en bijna bidden.
Ik wilde een goede herder zijn. Hun zou niets ontbreken’.

Na het beschrijven van nog enkele subtiele details, zoals het beschrijven van het geluid bij het openen van het houten hek, en de ultieme samenwerking met zijn border collie, haalt den Hond een boek aan van de Joodse filosoof: Yoram Hazony. In zijn boek ‘The Philosophy of thé Hebrew Scripture’ beschrijft Hazony de ethiek van de herder.
Volgens Hazony houdt God van herders.
Het offer van Abel werd door God aangenomen. Abel, Abraham, Jacob, Mozes, het waren allen schaapherders. ‘Schaapherders, betoogt Hazony, rondreizende nomaden, zijn in deze verhalen onafhankelijke geesten, meer dan stedelingen en akkerbouwers in staat, zich los te maken van traditie en blinde gehoorzaamheid’.

‘Herders doen wat de bedoeling is: zelf op zoek gaan naar wat goed en waar is’.

Permanente koppeling naar dit artikel: https://www.de-veluwenaar.nl/2013/04/02/de-ethiek-van-de-herder/